O projekcie

O mnie

Damian Obara. Informatyka (Uniwersytet Warszawski) → teatrologia (Akademia Teatralna w Warszawie, ATW Giessen) → dramaturgia hybrydowa.

Spektakle: "Not Ready Said" (2024–2025, Giessen/Oslo), "I don't want to be a horse either" (2025), "pasta letters" (2024), "Static!" (2024). Organizacja: Theatermachine Festival 2024. Współtwórca magazynu literackiego Trytytka (2022–2025) — redaktor poetycki i dramatyczny, projektant platformy cyfrowej. Publikacje w antologii Lives Shaping Works Making Life (2025), w Tlen Literacki i Strona Czynna.

Kontakt: damianoobara@pm.me

O projekcie

Stypendium Krajowego Planu Odbudowy, Inwestycja A2.5.1. Okres realizacji: 2025–2026. Mentor: prof. Piotr Gruszczyński.

Projekt łączy dwa produkty: pracę badawczą (practice-based research) i publiczną bazę wiedzy (tę stronę). Praca dokumentuje proces i abstrahuje z niego metodologię. Strona udostępnia wyniki — konkretne narzędzia, materiał z procesu, scenariusz.

Metodologia badania

Praca prowadzona metodą practice-based research — badania, w którym praktyka artystyczna jest jednocześnie źródłem i przedmiotem analizy. Dramaturgia hybrydowa nie istnieje poza procesem, w którym jest uprawiana. Kluczowe dane — momenty decyzyjne, ślepe uliczki, nieoczekiwane zwroty — są dostępne wyłącznie z pozycji uczestnika.

Jestem jednocześnie twórcą procesu, jego badaczem i programistą rozumiejącym mechanizmy narzędzia. Te trzy pozycje wchodzą ze sobą w konflikt. Programista wie, że model to system predykcji następnego tokenu — i ta wiedza chroni przed mistyfikacją, ale może zamykać na zjawiska, które wymykają się tej redukcji. Artysta doświadcza ekscytacji i poczucia dialogu — i to doświadczenie jest źródłem danych, ale jest też stronnicze. Nie rozwiązuję tego konfliktu — sygnalizuję go.

Szczegółowo — w pracy badawczej (PDF) →

Transparentność i prawo

Jak powstał ten tekst

AI generowało materiał — warianty, propozycje, analizy. Ja decydowałem, co zostaje. Większość materiału AI wyrzuciłem. To, co zostało, przeszło przez wielokrotne iteracje, korekty, montaż. Scenariusz jest mój — w tym sensie, że każda decyzja o kształcie tekstu była ludzka.

Transparentność

Scenariusz odsłania technikę własnego wytwarzania przez motywy, nie przez deklaracje. Ariel, którego pamięć jest kasowana, to AI, którego kontekst się resetuje. Kaliban, który kopie i nosi, to infrastruktura, której pracy nikt nie widzi. Raporty pogodowe to halucynacje. Technika wytwarzania jest wpisana w dzieło.

Prawo

Polskie prawo autorskie definiuje utwór jako "przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze" (art. 1 ust. 1). Czy selekcja z materiału AI spełnia ten warunek — orzecznictwa jeszcze nie ma. Dokumentacja procesu pełni tu nie tylko funkcję badawczą, lecz ochronną — stanowi dowód aktywnego kształtowania materiału.

Etyka

Modele zostały wytrenowane na zbiorach zawierających materiały pozyskiwane bez wiedzy autorów. Pracownicy moderujący treści zarabiali mniej niż dwa dolary za godzinę. RLHF — mechanizm odpowiedzialny za "grzeczność" odpowiedzi — jest zbudowany na pracy konkretnych ciał w konkretnych warunkach. Świadomość tego łańcucha jest warunkiem koniecznym odpowiedzialnego stosowania metodologii. Nie wystarczającym, ale koniecznym.

Szczegółowo — w pracy badawczej (PDF) →

Licencja

Treści na tej stronie, praca badawcza i scenariusz udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa — Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe (CC BY-SA 4.0).

Możesz kopiować, rozpowszechniać, zmieniać i tworzyć na podstawie tych materiałów — również w celach komercyjnych — pod warunkiem podania autorstwa i udostępnienia na tej samej licencji.