Praca
Dramaturg 2.0: Autorska metodologia dramaturgii hybrydowej opartej na dialogu z AI
Damian Obara, 2026
Streszczenie
Czy AI może wejść w rdzeń procesu dramaturgicznego — nie jako asystent, lecz jako partner kształtujący strukturę, rytm i logikę dzieła?
Przez sześć miesięcy pracowałem z modelami językowymi (głównie Claude) nad adaptacją "Burzy" Szekspira. Badanie prowadziłem metodą practice-based research — praktyka artystyczna była jednocześnie źródłem i przedmiotem analizy.
Z procesu wyłonił się model współpracy, w którym twórca pełni funkcję kuratora-dramaturga — nie generuje większości materiału, lecz decyduje, co zostaje — a AI pełni funkcję generatora pola możliwości. Relacja okazała się konsekwentnie asymetryczna: AI weszło w rdzeń procesu, ale zajęło w nim pozycję inną niż ta, którą zakładało pytanie.
Praca dokumentuje siedem powtarzalnych praktyk prowadzenia dialogu z AI: nawigację przez negację, analizę nieobecności, performans introspekcji, lekturę z cudzej pozycji, produktywną dziwność, lustra i reference stylistyczny. Identyfikuje trzy strukturalne ograniczenia: zbieganie do dramatu arystotelesowskiego, pustkę pisania postdramatycznego i niezdolność do feedbacku estetycznego. Proponuje kryteria oceny: żywotność sceniczną, koherencję estetyczną, wieloznaczność i rezonans.
Rezultatem twórczym jest scenariusz — prequel "Burzy" na cztery postacie, w którym ograniczenia procesu (amnezja, halucynacja, niewidzialna praca) zasilają świat przedstawiony. Scenariusz nie był testowany na scenie — żywotność sceniczna jest centralnym kryterium metodologii, które pozostaje niesprawdzone wobec własnego materiału.
Praca adresuje lukę zidentyfikowaną w literaturze: pole AI w teatrze jest bogate w dzieła i rosnące w badania, ale ubogie w transferowalną metodologię procesu twórczego. Proponuje punkt wyjścia — nie po to, by został powtórzony, lecz po to, by mógł zostać przekroczony.
Abstract (EN)
Can AI enter the core of the dramaturgical process — not as an assistant, but as a partner shaping structure, rhythm, and the logic of a work?
Over six months, I worked with language models (primarily Claude) on an adaptation of Shakespeare's The Tempest. The research was conducted as practice-based research — artistic practice served as both the source and subject of analysis.
The process yielded a collaboration model in which the creator functions as curator-dramaturg — not generating most material but deciding what remains — while AI serves as a field-of-possibilities generator. The relationship proved consistently asymmetrical: AI entered the core of the process but occupied a different position than the research question assumed.
The work documents seven repeatable practices for conducting dialogue with AI, identifies three structural limitations, and proposes evaluation criteria. The creative outcome is a script — a prequel to The Tempest for four characters, in which process limitations (amnesia, hallucination, invisible labor) feed the world of the play.
PDF do pobrania
Pełna praca badawcza
Damian Obara, "Dramaturg 2.0: Autorska metodologia dramaturgii hybrydowej opartej na dialogu z AI". Stypendium KPO, Inwestycja A2.5.1. CC BY-SA 4.0.
Pobierz PDFJak cytować
Format APA
BibTeX
@misc{obara2026dramaturg,
author = {Obara, Damian},
title = {Dramaturg 2.0: Autorska metodologia dramaturgii hybrydowej opartej na dialogu z AI},
year = {2026},
note = {Stypendium KPO, Inwestycja A2.5.1. CC BY-SA 4.0},
url = {https://dramaturgai.eu}
}